Dzieła Lacana

Seminarium III. Psychozy

Seminaria Lacana stanowią do dziś jedne z najważniejszych prac w historii psychoanalizy zarówno oryginalnego przemyślenia samych podstaw nauki Freuda, jak i bezkompromisowego zmagania się z fundamentalnymi pytaniami stawianymi przez filozofię – o granice poznania i myślenia, istotę etyki i ludzką kondycję.

Seminarium III z lat 1955-1956 najlepiej ukazuje oryginalność psychoanalizy Lacanowskiej. Łącząc doświadczenie kliniczne, wnikliwą lekturę pism Freuda oraz narzędzia językoznawstwa, Lacan podjął się gruntownego przemyślenia psychozy jako choroby nierozerwalnie związanej z tym, co symboliczne, z samą strukturą języka – z relacją znaczącego do znaczonego.

Wprowadzone przez niego rozróżnienie na wyobrażeniowe, symboliczne i realne ukazuje w tym seminarium swoją diagnostyczną i teoretyczną skuteczność, słynna zaś koncepcja metafory i metonimii umożliwia mu zarówno rewolucyjną reinterpretację psychoanalitycznych koncepcji psychozy, jak i przemyślenie samych podstaw tego, czym jest komunikacja w języku.

SPIS TREŚCI

WPROWADZENIE DO KWESTII PSYCHOZ

  1. Wprowadzenie do kwestii psychoz
  2. Znaczenie urojenia
  3. Inny a psychoza
  4. „Wracam od rzeźnika”

TEMATYKA I STRUKTURA FENOMENU PSYCHOTYCZNEGO

  1. O bogu, który nie zwodzi i takim, który zwodzi
  2. Fenomen psychotyczny i jego mechanizm
  3. Rozpad wyobrażeniowy
  4. Zdanie symboliczne
  5. O non-sensie i o strukturze boga
  6. O znaczącym w realnym i o cudzie życia
  7. O odrzuceniu pierwotnego znaczącego

O ZNACZĄCYM I O ZNACZONYM

  1. Kwestia histeryczna (I)
  2. Kwestia histeryczna (II): „Co to jest kobieta?”
  3. Znaczący jako taki nic nie znaczy
  4. O znaczących pierwotnych i o braku jednego
  5. Sekretarze obłąkanego
  6. Metafora i metonimia (I): „Jego snop nie był ani skąpy, ani nienawistny”
  7. Metafora i metonimia (II): artykulacja znacząca a przeniesienie znaczonego
  8. Wykład: Freud na tle stulecia

OKOLICE DZIURY

  1. Wołanie, aluzja
  2. Punkt zapikowania
  3. „Ty jesteś tym, który pójdzie za mną”
  4. Droga główna i znaczący „być ojcem”
  5. „Ty jesteś”
  6. Fallus i meteor